تحلیل مواضع اخیر وزیر خارجه ایران درباره تنگه هرمز، مذاکره و احتمال بازگشت درگیری
از طرح صلح تا جنگ آخرالزمانی؛ پیام عراقچی چه آینده‌ای را ترسیم می‌کند؟
سرویس اجتماعی، دایره خبر؛ سخنان تازه سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، یک پیام دوگانه اما روشن دارد؛ تهران هم خود را برای بازگشت احتمالی درگیری آماده می‌داند و هم هنوز مسیر مذاکره را بسته نمی‌بیند. تعبیر «جنگ آخرالزمانی» در کنار تأکید بر «دیپلماسی واقعی»، نشان می‌دهد آینده بحران همچنان میان دو مسیر تقابل و مذاکره در نوسان است. اکنون پرسش اصلی این است که آیا روزهای آینده به سمت کاهش تنش خواهد رفت یا بار دیگر منطقه وارد چرخه جدیدی از درگیری می‌شود؟
عراقچی در گفت‌وگوی اخیر خود با NBC اعلام کرده ایران برای از سرگیری جنگ آماده است، اما همزمان دیپلماسی را کنار نگذاشته و معتقد است نباید هیچ فرصتی برای صلح از دست برود. این موضع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که تهران همزمان پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز را مطرح کرده است؛ پیشنهادی که بر اساس توضیحات عراقچی، در صورت انجام اقداماتی از سوی آمریکا، می‌تواند طی یک فرآیند هفت‌روزه به بازگشایی تنگه و ازسرگیری مذاکرات منجر شود.
از این منظر، هرمز فقط یک موضوع دریایی نیست؛ به یکی از مهم‌ترین اهرم‌های چانه‌زنی در بحران تبدیل شده است. ایران می‌گوید برای بازگشایی تنگه، اقداماتی مشخص از جمله پایان جنگ، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و امکان فروش نفت را می‌خواهد، در حالی که واشنگتن درباره پیشنهاد تهران موضع متفاوتی دارد. بنابراین در کوتاه‌مدت، نحوه پاسخ آمریکا و عملکرد میانجی‌ها می‌تواند تعیین کند که این ابتکار به مسیر مذاکره تبدیل می‌شود یا اختلافات موجود بار دیگر به سمت تقابل نظامی حرکت می‌کند.
آنچه از مجموعه مواضع اخیر عراقچی می‌توان برداشت کرد، اعلام قطعی وقوع جنگ نیست؛ بلکه تلاش تهران برای قرار دادن دو گزینه روی یک میز است: آمادگی برای مقابله و آمادگی برای مذاکره. شاید مهم‌ترین اتفاق روزهای آینده نه در واژه «آخرالزمانی»، بلکه در عمل سیاسی پس از این هشدار رقم بخورد؛ جایی که یک تصمیم می‌تواند مسیر هرمز را از یک نقطه بحرانی به سکویی برای مذاکره تبدیل کند یا برعکس، آن را به یکی از محورهای تشدید بحران بدل سازد. در این میان، آینده بیش از هر چیز به پاسخ طرف مقابل و میزان امکان بازسازی اعتماد در مسیر دیپلماسی وابسته خواهد بود.
